Bruines kry kritiek oor hul taalhouding

Posted by Dan Roodt | Briewe en polemieke | Sondag 28 Maart 2010 12:52 pm

 Powered by Max Banner Ads 

Jaco Kirsten skryf in vandag se Rapport oor bruines se onwilligheid om aan die Afrikaanse taalstryd deel te neem. Toevallig het ek ook gister oor Bruines téén Afrikaners op die Praag-webwerf geskryf. Daar is gepubliseerde taalkundige studies wat Jaco Kirsten se argument staaf, naamlik dat die bruin middelklas, asook bykans die hele jeugdige bruin bevolking in die groter Kaapstadgebied reeds verengels het. Dis net die bejaardes en diegene op die platteland wat nog Afrikaans praat. Afrikaans word ernstig bedreig en ons enigste hoop is die internet wat ‘n medium is wat hoofsaaklik deur Afrikaners in Afrikaans gebruik word. ‘n Mens hoef maar net Facebook te besoek om dit agter te kom. Ons het nie langer die bruin “hekwagters” nodig nie, soos Breyten Breytenbach enkele jare gelede na hulle verwys het. Benewens die internet, is ‘n volkstaat die enigste langtermynoplossing vir Afrikaans. Sonder ‘n staat kan geen taal oorleef nie en ons staat is tans Engels. Afrikaners gaan nie in hul vryheidstrewe gestuit kan word nie en elke stukkie onverskrokke joernalistiek soos dié is ‘n mylpaal op pad na vryheid.

Jan-Jan Joubert verdedig De Klerk in Rapport

Posted by Dan Roodt | Briewe en polemieke | Saterdag 6 Februarie 2010 9:58 pm

Hierdie is goedkoop en verslete retoriek. Mnr. Joubert begryp glad nie die grondverskuiwende omvang van vandeesweek se volksuiting van weersin in De Klerk se verraad en onnoselheid nie. Met ses atoombomme en die sterkste weermag in Afrika, kon hy nie vir ons ‘n enkele Afrikaanse universiteit van ‘n paar alkoholiese, linkse terroriste afsmeek wat so pas hul Sowjetweldoener se finansiële en militêre steun verloor het nie. Vandag beleef ons ‘n apokalips van redelose geweld, moord, verkragting, teregstellende aksie, verwoesting van die omgewing, riool in die riviere, vervallende hospitale, gate in die paaie. Wat sê hulle? In Afrika is daar nooit mislukkings nie, net gedeeltelike suksesse. Lyk my dieselfde geld De Klerk se wonderlike “onderhandelings” wat op kapitulering uitgeloop het. Ons moet seker dankbaar wees dat ons nie met ons eie, oorhandigde wapens in die see in gejaag is nie. Altans nog nie. Dankie, mnr. De Klerk. En veral dankie aan u juigkommando met “joernaliste” soos Jan-Jan Joubert wat ons daaraan herinner dat die Afrikaner se volkselfmoord ons darem by ons vyande gewild gemaak het.

FW de Klerk maak praatjies oor Afrikaans

Posted by Dan Roodt | Briewe en polemieke | Sondag 31 Januarie 2010 4:58 pm

Rapport skryf vandag ‘n lowende hoofartikel oor FW de Klerk en sy konferensie oor Afrikaans in die Kaap; ‘n mens sou sweer die Broederbond en NP is weer aan bewind met ‘n nuwe meesterplan waarvoor hulle stemvee of kanonvoer werf.

Ek en PRAAG is al 14 jaar besig met die taalstryd en is nie uitgenooi na FW se partytjie nie. So ook nie die FAK nie, want ons is mos wit en Afrikaans, dus nie “Afrikaanse” of kruiperig genoeg nie. Dis egter laat in die dag as FW wat terugskouend militêr aan Umkhonto oorgegee het – want beheer hulle nie nou die land se wapens en ontwapen ons nie? – hom oor Afrikaans moeg maak. Implisiet erken hy ook dat sy “wigte en teenwigte” en ander retoriese twak waarmee hy te koop geloop het, misluk het. Vandaar sy praatjiesmakery oor Afrikaans.

Mzansi is ‘n Engelse land; loop net in die straat af of gaan na jou winkelsentrum om dit te ervaar. Slegs ‘n volkstaat in die Noorde sal Afrikaans red, want die “Afrikaanses” van Kaapstad en omgewing het reeds verengels, volgens gesaghebbende taalkundige studies… Vergeet van Stellenbosch University, die koeël is deur die kerk. Ons moet nou vir vryheid en onafhanklikheid van hierdie Britse-empaaier-in-die-kleine stry.

In elk geval weet nóg De Klerk nóg die hoofartikelskrywer van Rapport enigiets van Afrikaans, ons geskiedenis of kultuur. Hulle praat net (soms) Afrikaans en huldig ‘n 100% Engelse wêreldbeskouing, waarin hulle in hul waan neersien op Afrikaners, Duitsers, Franse, Russe en alle nie-Engelse. Pass the gin and tonic please. Skryf liewer vir ons oor SA se goeie Engelse grondwet en hoe transformasie versnel moet word, dan sal ons julle ernstiger opneem.

Are English-speaking whites Afrikaners too?

Posted by Dan Roodt | Columns | Vrydag 29 Januarie 2010 9:30 am

At the start of this fateful year of 2010, with a lot of foreign soccer fans about to get their first taste of South African crime, violence and mayhem, politics is moving at a breath-taking pace. Only two weeks ago 73% of Beeld’s online readers exppressed themselves in favour of a volkstaat, a hitherto politically incorrect idea.

Since then, the debate has been raging about where, with some (like me) saying we should have a third of the country, incorporating Pretoria, the Eastern Transvaal, Eastern Free State and the Southern Cape area which is, of course, almost 100% white and Afrikaans. Others say that we should claim a kind of Palestine in and around Pretoria where we are in the majority. Then there is the Orania faction, maintaining that we should build a New Jerusalem on the banks of the Orange in the Northern Cape.

All of this is exciting and for the first time since 1994 I am getting the impression that we are heading somewhere. At least we are becoming realistic about our future prospects which, within an increasingly anti-white, failing or failed state anachronistically self-identifying as “South Africa”, have become an either/or choice: either emigrate or seek your own state/territory within the boundaries of a disintegrating South Africa overrun with illegal immigrants from the rest of Africa.

Anton Barnard has just raised a very relevant issue on his blog, SAmizdat: What about English-speaking whites? Would they be welcome in a future Afrikaner volkstaat, wherever it might be? His conclusion:

“I would personally also say there is a case to be made for extending a once-off offer of asylum or refugee status to ESWs who suffer from racist persecution and crime at the hands of the ANC regime. Afrikaners could certainly not stand idly by if, God forbid, South Africa threatens to become another Rwanda and our ESW brothers are about to suffer a genocide. This should, however, be subject to the understanding that any Afrikaner self-determination or independent state would be of an Afrikaner nature in terms of language and culture, and that refugees would be expected to assimilate and adopt the Afrikaner culture.

The above will admittedly not appeal to all ESWs, but then they are free to savour the many delights Africa and the so-called Rainbow Nation have in store for those of an unfashionable shade of pigmentation.”

I probably have more English blood than Afrikaans in my veins, both on the maternal and paternal side. My mother, although Afrikaans-speaking, grew up in the East of Johannesburg, went to Jeppe High School and she always had a slight hesitation about some of the intricacies of Afrikaans grammar.

Barnard raises the issue of Steve Hofmeyr’s children with his English wife, Natasha Sutherland. Hofmeyr in his own way is something of a language nationalist. It would be rather absurd to deny his children citizenship of a future Afrikaner state.

Another example that springs to mind, is that of an elderly British-born woman I met at the Oudtshoorn Afrikaans festival a few years ago. She had emigrated to South Africa in the fifties and duly learnt her first Afrikaans as part of an induction programme on the ship on the way here. She spoke fluent Afrikaans and was proud of her new language and identity, although some part of her would always remain English.

I strongly feel that bilingualism had severely weakened white South Africa in the past. Even though English-speaking whites by and large shared a common “South African” patriotism, the intellectual and business elite was more loyal towards Britain and the outside forces that were intent on destroying White South Africa and putting the exiled ANC in power. Although a small minority in the old South Africa, some radical or even communist journalists, as well as academics at Rhodes, Natal, Wits and UCT, sided with foreigners in wishing to see their own kind subjugated and ultimately assimilated or hounded out of South Africa in a remake of the recent Zimabwe. Many of these radical or ultra-liberal whites still exist and their one distinguishing characteristic is their English culture and admiration for Anglo-American political correctness and the anti-white ideology associated with “diversity”. Interestingly, those Afrikaners converting to political correctness, such as Max du Preez, Christi van der Westhuizen or Carel Niehaus, to name but a few, almost immediately ditch Afrikaans in favour of English as being the more appropriate vehicle for their new-found faith, a bit like all Muslims have to learn Arabic.

If a future white African state or territory is to survive against the many odds it will face, I cannot see how bilingualism or a divided loyalty between the local republic and the wider Anglo-American empire with its increasing obsession with multiculturalism, diversity, affirmative action and anti-white racial ideologies would favour our long-term survival.

As a result of our intermarriage with English-speaking whites, there has been a certain white “melting pot” which has continued unto the present day. Many English-speakers, especially those living among Afrikaners, have become bilingual and more or less integrated into the Afrikaner way of life, including boerewors, rugby and Afrikaans popular music.

Any nation state – and volkstaat is really just an Afrikaans word for a nation state – needs a high culture, a symbology, a literature, a history, a national consciousness and preferably, a national language, to define itself.

To participate in the Afrikaans tradition, which includes the potential to liberate ourselves from the current anti-white oppression, is a privilege, as our many great authors from the past have discovered time and again. People like Leipoldt who was equally fluent in English or our greatest poet, NP van Wyk Louw, who had attended a posh English private school in the Cape.

I say, let all white Africans who have truly made their home in this part of the world, embrace Afrikaans and Afrikaans institutions! Waging the current struggle against our imminent demise at the hands of the Afrocentric, racist maniacs who rule us, it wil sustain, strengthen and unify us.

Going forward, the autonomous Afrikaans language and culture will be our mainstay. After liberation, when the exiled whites return from Australia, Canada and elsewhere, their anglicised children will have to relearn their own language, just like the Jews reacquired a dead language, Hebrew, in Israel.

Like JBM Hertzog also maintained, at heart we are all Afrikaners. We just have to teach proper Afrikaans to our children in future when our Afrikaans-only schools will rival those of Finland, the best in the world.

Antjie Krog – Beroepsafrikaner en gek

Posted by Dan Roodt | Rubrieke | Vrydag 13 November 2009 10:17 pm

Vandag lees ek ‘n verwysing na Antjie Krog in ‘n power rubriek van Tim du Plessis raak waarin hy sê: “as Afrikaanse mense in die nuwe orde kritiek lewer, ’sterf’ hul woorde in hul ‘Afrikanermonde’.

Dit prikkel my toe om om na Tannie Antjie – die vrou is seker nou al amper sestig en daarop geregtig om met dié eretitel aangespreek te word – se artikel in die Sunday Times te gaan soek. Vir eens werk die ST se soekfunksie en siedaar! ek vind A new ancestor for our alienated Afrikaner youth.

Dis die gewone mengeldrankie van wodka uit die Onsamehangende bottel met ‘n goei skeut wit skuld daarby, “geskud, nie geroer nie”, soos James Bond sou sê. Vanmôre was Eugene Terre’Blanche op RSG en skielik skiet die gedagte my te binne: Tannie Antjie en Oom Eugene het soveel in gemeen, hulle behoort onderbroeke met of sonder gate uit te ruil.

Want sowel Antjie Krog as ET verteenwoordig die hofnarre van ‘n globale gehoor wat hulself as “Afrikaners” voordoen. ET met sy manne in uniform, swastikavlag en histrioniese stemtoon, asook AK met haar mantel van wit skuld en popsielkunde dramatiseer twee aspekte van die Afrikanerstereotipe: eersgenoemde verpersoonlik die Afrikaner as mislukte opstandeling en laasgenoemde as onderdanige hensopper en Anglo-Amerikaanse rokspantneet.

Behalwe enkele joernaliste en Adriaan Vlok, ken ek geen Afrikaners wat “skuldig voel oor apartheid” nie. Of miskien voel ‘n klomp Afrikaners skuldig – omdat hulle in 1992 tydens die referendum “ja” gestem het. Nie net het ‘n enkele geslag Afrikaners en hul leiers alles verraai waarvoor hul voorgeslagte bloed gesweet het nie, maar hulle het ook die toekomstige geslagte van hul geboortereg en hul vryheid beroof; voorwaar iets om oor skuldig te voel!

Alle verraad – soos alle patriotisme – wentel om identiteit. As iemand wat haar rug op haar eie mense gedraai het, verkeer Antjie Krog onder die indruk dat almal dieselfde identiteitskrisis, dieselfde aangetrokkenheid tot die ANC-identiteit as sy ervaar. Dwarsdeur Suid-Afrika en selfs oorsee is daar ‘n paar miljoen Afrikaners wat geensins twyfel oor hul herkoms of lojaliteit nie.

In hierdie tydvak van regstellende aksie, swart bemagtiging en alles wat daarmee saamhang, verkeer ons almal onder die indruk van hoe belangrik dit is om swart te wees. In ander samelewings, soos in die VSA en veral in Hollywoodfilms, kry ‘n mens iets soos ‘n “token black”, wat die Hollanders ‘n Beroepsneger noem. Antjie Krog en haar eindelose spekulasies oor die Afrikanerpsige wat sy in Engelse koerante of voor buitelanders lewer, is insgelyks ‘n Beroepsafrikaner, iemand wat ‘n onbelangrike en eintlik vreemde element in ‘n ander kultuur moet verteenwoordig. Sulke mense word gewoonlik gekies op grond van hul toepaslikheid vir die vreemde of meerderheidskultuur.

Antjie Krog is, vanuit die ANC-bewind of die buiteland se oogpunt die “ideale” Afrikaner. Sy is ‘n mak Engelse persoon wat haarself in die Rooitaal uitdruk en slegs ‘n geringe nostalgie oor ‘n kwynende Afrikaans en Afrikanerskap voel. Haar gunstelingvergelyking vir die Afrikanergeskiedenis is met Nazi-Duitsland. Soos die Nazi’s, het ons ‘n “misdaad teen die mensdom” gepleeg. Daarom voel sy is dit haar opdrag “om die regering te beïnvloed om nie te doen wat (die Afrikaner) gedoen het nie”. Vermoedelik sluit dit die oprigting van suksesvolle kragstasies en werkende staatshospitale in, iets waarvoor ons gelukkig nie die ANC kan kwalik neem nie.

Angjie Krog se histrioniese openbare vertonings van Afrikanerverraad en selfverguising – tot groot vermaak van die Afrikaner se binnelandse en buitelandse vyande – vind die volmaakte teenhanger in Eugene Terre’Blanche se ewe teatrale demonstrasies van platvloerse, kwasi-militaristiese patriotisme.

Buitestaanders kan vir albei ewe hard lag. Albei is ewe dom en bevestig die vermoede dat Afrikaners verdien om verdruk en stadigaan vanuit Suid-Afrika gesuiwer of ten minste geassimileer te word, synde ‘n volk wat uit gekke en narre bestaan.

Dat enigeen vir Antjie Krog ernstig kan opneem, is op sigself ‘n aanduiding van watter verwronge beeld van Suid-Afrika daar in die wêreld bestaan. In een opsig mag dit ons tot voordeel strek, in dié sin dat die Engelse media en die buiteland byna niks van Afrikaners verstaan nie.

Benewens haar narrestatus, mag Antjie Krog die volmaakte verspreider van disinformasie oor Afrikaners wees. Ons word as skuldig, verward, dom en onderdanig gesien. Iewers in Soen-Tsoe of Von Clausewitz was daar mos iets oor: “As jy sterk is, laat die vyand dink jy is swak. En as jy swak is, bring die vyand onder die indruk van jou krag.”

Nkosi, seën ons met apartheid

Posted by Dan Roodt | Rubrieke | Saterdag 17 Oktober 2009 11:15 am

In Suid-Afrika is die werklikheid altyd vreemder as fiksie. Elke dag lees ons van nuwe absurditeite, soos betogers teen “dienslewering” wat munisipale kantore afbrand, vermoedelik in ‘n poging om “dienslewering” te verbeter. As jy die polisie bel, kom hulle nie. Maar wee die vrou wat ‘n gewapende rower uit noodweer in haar huis doodskiet, dan daag twintig gewapende polisiemanne terstond op om haar vir moord te arresteer.

By hierdie surrealistiese werklikheid moet gevoeg word die moroniese gesanik van joernaliste in die hoofstroompers oor apartheid. Dis asof hulle terugverlang na apartheid, want toe was daar vir hulle – gewaande – morele sekerhede wat hoegenaamd nie meer in ons kakistokrasie geld nie. En vir diegene wat dink dat ek nou op Grieks vloek, “kakistokrasie” beteken inderdaad “regering deur die slegstes en onbekwaamstes”.

Die jongste voorbeeld van iemand wat in sy poging tot morele selfregverdiging ‘n kinderlike karikatuur van apartheid aan ons voorhou, is ene Gert van der Westhuizen in Beeld.

‘n Mens kan seker elkeen van Van der Westhuizen se stellings oor hoe erg apartheid was met statistieke en ander historiese gegewens weerlê, maar die algemene houding van dié tipe hoogheilige rubriekskrywers in Beeld, Rapport, Die Burger en soortgelyke media kan opgesom word met die stelling deur een of ander Marxistiese geskiedskrywer: “Moenie my met die feite verveel nie!”

In elk geval, soos ‘n briefskrywer hier op praag.co.za uitgeroep het: “…die vraag (ontstaan) of Van der Westhuizen hoegenaamd bewus is van die hede? Het (hy) nog kontak met die werklikheid?”

Ek dink die antwoord is ‘n besliste nee. En dan dink ek, hoe meer geweld en onreg daar in ons tyd plaasvind, hoe harder gaan Van der Westhuizen en diesulkes hul agtergehaalde stryd teen hul apartheidsfiksie voortsit.

Teenoor apartheid, wat alles wat boos en sleg is, voorstel, staan daardie toonbeeld van voortreflikheid, geregtigheid en morele vlekkeloosheid wat vandag as transformasie bekendstaan.

Gestel nou toe die Nasionale Party in 1948 met ‘n minderheid blanke stemme maar ‘n meerderheid setels ingekom het, het hy pleks van apartheid, hedendaagse rassetransformasie toegepas? Dan sou Verwoerd die Nobelprys vir vrede gewen het en sou Gert van der Westhuizen en sy bende napraters vandag popelende lofprysinge aan die NP se transformasiebeleid geskryf het. Moontlik sou hulle dan vandag oor die veel groter vergrype van kommunisme, pleks van apartheid, geskryf het in ‘n soortgelyke poging tot morele selfregverdiging.

Ras en taal volgens prof. Jansen

Posted by Dan Roodt | Rubrieke | Dinsdag 8 September 2009 7:21 pm

Prof. Jonathan Jansen, wie se omstrede uitlatings dat hy nie na “kak oor kultuurverskille” gaan luister nie en Kovsies summier gaan transformeer onlangs in die nuus was, het reeds in 2005 by die Afrikaanse Taalberaad op Stellenbosch sy anti-Afrikaner-houding op ‘n kenmerkend vulgêre manier getoon. Onderstaande rubriek deur Dan Roodt het kort ná die Afrikaanse Taalberaad op die Praagwebwerf verskyn.

Die swak beriggewing in die hoofstroompers oor verlede week se Taalberaad op Stellenbosch het soos gewoonlik ‘n skewe beeld gegee van wat daar werklik gebeur het. Dit was drie dae van verskeie laagtepunte met weinig hoogtepunte. Uiteindelik het die beraad onverrigter sake geëindig, met slegs die vae belofte van ‘n tweede beraad aanstaande jaar sonder enige wesentlike aksieplan.

Een rede waarom daar geen konsensus bereik kon word nie, was die teenwoordigheid van ‘n aantal bruin intellektuele soos drs. Christa van Louw, Neville Alexander en prof. Jonathan Jansen van die UP. Van Louw het op die laaste dag ‘n vloermoer gegooi uit vrees dat sy nie langer voorsitster sou wees van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans nie, terwyl Jansen op dag een aanbeveel het dat ek “seksuele omgang met ‘n swart persoon behoort te hê sodat ek kan regkom”.

Wat hierdie soort vulgêre uitlatings met ‘n bespreking oor die Afrikaanse taal te make het, weet nugter. Maar dit is kennelik die vlak waartoe regstellende aksie-akademici aan Afrikaanse universiteite deesdae besig is om te daal. Trouens, die aand ná die fameuse onderonsie tussen my en Jansen, het ek in prof. Christa van Louw van die US en prof. Hein Willemse van die UP vasgeloop en sy het Jansen se uitspraak smalend teenoor Willemse herhaal, en nog iets bygevoeg in die trant van, “maar hy moenie slaap nie, hy moet wakker bly.”

Wat Jansen veral omgekrap het, is dat ek na myself as ‘n Afrikaner verwys het. Die meeste bruin intellektuele verkeer onder die indruk dat drie miljoen Afrikaners in 1994 verdwyn het of ten minste een of ander kontrak ten gunste van hul eie ondergang onderteken het. Terwyl Jansen Woensdag sy vuige kommentaar teenoor my betuig het, het Neville Alexander reg langs my gesnou: “Die Afrikaner is ‘n lyk. Dis net jy wat nog daaraan glo omdat jy oningelig is.”

Ek moet sê dat die sogenaamde bruin intellektuele nogal ‘n bron van vermaak kan wees. Vier of vyf jaar gelede reeds het prof. Hein Willemse in ‘n internetdebat rondom die einste taalkwessie teenoor my beken dat hy swart is, maar dat swartheid vir hom geen rassekategorie is nie, maar ‘n “analitiese konsep”.

Tussen akademikaans, engfrikaans en die ANC-bargoens wat oor die afgelope tien jaar ons taal besoedel het, gaan dit maar swaar met Afrikaans. ‘n Woord wat my die horries gee, is “bemagtiging” en dit is oor en oor op die Taalberaad gebesig. As die woord bemagtiging nie deur die KGB uitgedink is nie, kom dit ten minste van Kuba of Noord-Korea.

Maar terug by die begrip “swart”, ekskuus, die analitiese konsep. Toe die Xhosas begin het om die Universiteit van Wes-Kaapland te oorstroom in die vroeë tagtigerjare onder die rektorskap van Jakes Gerwel, was al antwoord wat die bruin intellektuele kon vind om hulself insgelyks as “swart” te beskryf. Dit verklaar moontlik Jansen, wat wel baie donker van kleur is, se obsessie met swart wat naderhand so erg geraak het dat ek hom moes betig oor sy onbetaamlike rassetrots.

Byna erger as die kroeggrap-redenasies van Tukkies se dekaan van opvoedkunde, is die neo-Marxistiese taalkunde van sy blanke kollega, prof. Vic Webb. Laasgenoemde het ‘n pleidooi gelewer dat die Afrikaner alles moet aanvaar wat die ANC-regering op hom afdwing. Benewens sy neo-Marxisme en die feit dat hy sy grys haardos in ‘n poniestert vasbind, vermeld die Taaloudit wat voor die beraad uitgedeel is dat “kruisbestuiwing met Indië” een van Webb se navorsingsareas is.

Twee weke gelede het ek reeds verwys na dr. Gerrit Brand as ‘n akademiese hanswors. Vergeleke met Jonathan Jansen, Hein Willemse en Vic Webb kan ‘n mens hom amper ernstig opneem. Die ironie van die saak is natuurlik dat hierdie kreature wat uit die UP se sirkus onsnap het, deur Naspers opgehemel word as die profete van ons tyd.

Volgens Rapport het ek vir “vermaak” op die Taalberaad gesorg. Veel eerder het ek die rol van narretemmer gespeel, want vermaak was daar genoeg sonder dat ek daartoe hoef by te dra. Benewens prof. Jonathan Jansen se seksuele fantasieë – hy het behoorlik begin kwyl toe hy die gehoor vertel het van sy pogings om die blanke skoolmeisies van Pretoria Girls High te breinspoel om van taal- en rasse-segregasie ontslae te raak deur minnaars uit ‘n ander etniese kategorie te neem – was daar die bespreking oor Afrikaans en die media waaroor hieronder meer.

Terloops, ‘n mens wonder hoeveel ouers van dogters by Pretoriase meisieskole daarvan bewus is dat ‘n swart Humbert Humbert die blanke Lolitas bekruip en hulle boonop toespreek by skoolbyeenkomste. (Vir my lesers wat nie weet nie, het Wladimir Nobokof ‘n roman oor ‘n middeljarige man se verhouding met ‘n dertienjarige meisie genaamd Lolita geskryf, iets wat in die vroeë sestigerjare ‘n skandaal veroorsaak het.)

Hier gaan dit egter nie om fiksie nie, maar om die werklikheid. Is prof. Jansen se invloed op ons jeug in die vorm van seksuele innuendo en rasse-ideologie heilsaam? Behoort Tukkies so ‘n man aan te hou as opvoedkundige dekaan? Wat kan ons van hom leer in verband met die handhawing van Afrikaans?

Dat ras, taal en seks egter ‘n gewilde tema by die Taalberaad was, is gewis. Onder andere het mnr. Theo Erasmus van die betaalkanaal KykNET ‘n beleidstuk versprei waarin die volgende vermeld word: “Die kanaal mag nooit gesien word as een wat eksklusief op ‘n wit mark gerig is nie. Die persentasie bruin mense wat DStv besit en dus toegang tot KykNET het, is bitter klein, maar die kanaal moet ook toekomstige gehore teiken – nie net in sy eie belang nie, maar in belang van Afrikaans.”

Die enigste afleiding wat ‘n mens hieruit kan maak, is dat KykNET nie van sy huidige kykerspubliek – blanke Afrikaners – hou nie. Daar is min sakeondernemings ter wêreld wat soveel minagting teenoor hul eie kliënte koester soos KykNET.

Dié beleidstuk is versprei tydens die sessie wat gewy is aan Afrikaans en die media. Onder andere is Magdaleen Kruger deur die digteres Lina Spies ingevlieg oor die swak taalgebruik op Radio Sonder Grense, oftewel Radio Sonder Mense. Ook Tim du Plessis van Rapport moes erg deurloop oor sy redaksionele beleid wat neerkom op ANC-sikofansie en Afrikaner-verguising.

Ná so ‘n Taalberaad voel mens dat jy jou pêrels voor die swyne gewerp het. Afrikaans baat kwalik by besprekings waar rassepropaganda die botoon bo taalkundige kwessies voer.

Waarom sou Afrikaners nié Engelse skole afbrand nie?

Posted by Dan Roodt | Briewe en polemieke | Maandag 31 Augustus 2009 3:06 pm

Dan Fourie openbaar homself as ‘n bewonderaar van prof Jonathan Jansen van Bloemfontein. Ook is hy geweldig geskok deur my voorstel dat iemand ‘n paar Engelse skole gaan afbrand. Toe ek aanvanklik voorgestel het dat Afrikaners iets daadwerkliks moet begin doen om hulself teen die staat se taalaggressie te verdedig, het ek die afbrand van Engelse skole bloot as ‘n voorbeeld gebruik. Self sal ek nie tot so iets oorgaan nie, want ek is bang ek steek myself aan die brand. Boonop hou ek nie van die reuk van petrol nie.

Feit is egter dat die sogenaamde taalstryd in Afrikaans hoofsaaklik ‘n leunstoelaktiwiteit is. Dit herinner my nogal baie aan die regse beweging in Amerika wat iemand beskryf het as ‘n “internetaktiwiteit wat deur rekenaarentoesiaste as ‘n stokperdjie in hul vrye tyd beoefen word.” Sommige mense hou ook vergaderings oor taalregte, die grondwet en dergelike meer en gaan agterna huis toe en klop mekaar op die skouer omdat hulle so hard vir Afrikaans veg. Mea culpa, ek herken myself in dié prentjie.

Die eerste Afrikaner wat tot een of ander vorm van optrede buite die kuberruim sou oorgaan, sou dus die eerste persoon wees wat ‘n geringe vinger in die dyk probeer steek terwyl ons in ‘n see van Engels verswelg.

Nog ‘n rede waarom die afbrand van Engelse skole as ‘n vorm van politieke en taalkundige optrede dalk aanvaarbaar mag wees, is omdat dit in Suid-Afrika so min of meer tradisie is om skole af te brand. Die skoolbranders van 1976 en daarna word vandag as helde vereer en elke jaar op 16 Junie vier ons “Jeugdag” om ons aan dié blye gebeurtenis te herinner. Behalwe dat hulle skole afgebrand het, het die “jonges” – “les jeunes” soos daar in Frankryk verwys word na mense met ‘n donker gelaatskleur wat motors aan die brand steek – op 16 Junie ook ‘n Joodse dokter, dr Melville Edelstein, vermoor. Miskien is ek te konserwatief, maar ek is volstrek gekant teen die doodmaak van Joodse dokters, veral dié wat jare lank swart mense gesond gemaak het. Noem dit nou maar ultra-regs, maar ek is nog nie so “bevry” dat ek dit as ‘n bevrydingsheldedaad sien nie.

Daar is ook ‘n ultra-regse teorie wat beweer dat die opvoedingstelsel deel van die ideologiese staatsapparaat sou wees en deur die bekende ultra-regse filosoof en teoretikus, wyle Louis Althusser, voorgehou is. Die Engelse skool in Suid-Afrika hou hom eintlik baie min met opvoeding besig, maar vorm gebreinspoelde idiote wat die staatsideologie van alles-Engels, transformasie, regstellende aksie en die ANC-geskiedenis soos ‘n godsdiens aanhang.

Enigeen wat dus om middernag met ‘n kannetjie British Petroleum na sy naaste Engelse skool sou sluip om die plek af te brand, sou vir seker ‘n stok in die ideologiese wiel steek. As hy op pad iewers nog by die SAUK in Aucklandpark kan aandoen, kan hy dalk iewers vorentoe ‘n nasionale held word. soos Nelson Mandela of Joe Slovo.

So ‘n persoon sal in die toekoms dalk strate na homself vernoem kry, die Nobelprys vir vrede en ander eerbewyse te beurt val. Dis amper deel van die tydsgees. Nou onlangs het die Britse minister van buitelandse sake, David Miliband, verklaar dat “terreur soms geregverdig is” en daar is wyd in die eilandkoninkryk daaroor berig.  Aboobaker Ismail, wat die Kerkstraatbom gestel het, asook Heleen Pastoors wat dit vervoer het, is vandag groter helde as Paul Kruger of NP van Wyk Louw.

Dit is trouens iets wat ek nie kan verstaan nie. Ons lewe in ‘n land van volslae anargie waar mense daagliks vermoor, beroof en verkrag word, waar onderwysamptenare by Afrikaanse skole opdaag, die hoof summier afdank, die beheerraad ontbind en die hele skool oorneem, maar wee die Afrikaner wat nie die regte ding doen en sy TV-lisensie betaal nie! Of dalk in die kuberruim – waar al die onskadelike bekgeveggies oor Afrikaans en verlede Saterdag se rugby aan die gang is – voorstel dat taalstryders die reg in eie hande neem.

So ‘n persoon is ‘n gevaar vir die samelewing! Die afbrand van skole in Soweto moet gevier word, misdaad is normaal en terreur soos Joe Slovo s’n is ‘n glansende heldedaad. Maar moet tog net nie jou viltpuntpen uithaal en iewers op die miljoene slegs-Engelse tekens “Waar is die Afrikaans?” skryf nie. Dan gaan ‘n mens darem te ver. En as jy so ‘n gedagte op jou hardeskyf bêre, beland jy netnou saam met die Boeremag in die tronk.

As die Amerikaner Ann Coulter nou hier was, het sy dalk gesê: “My enigste beswaar teen die Boeremag is dat hulle net een ou stukkie treinspoor in Soweto opgeblaas het en nie sommer die hele Parlementsgebou in Kaapstad nie.” Vir diegene wat nie weet nie, me Coulter het in ‘n stadium oor die sogenaamde “Oklahoma-bomplanter” gesê: “My enigste beswaar teen Timothy McVeigh is dat hy nie sy vragmotor vol kunsmis en diesel voor die New York Times-gebou gaan parkeer het nie.” En ek moet sê, ek is nogal geneig om met Ann saam te stem. Sonder die New York Times sou die wêreld beslis ‘n beter plek gewees het.

Wat Jan-Jan Joubert en sy bende medehensoppers betref, ek dink Dan Fourie het Joubert so pas meer beledig as wat ek ooit kon doen deur hom ‘n Afrikaner te noem. Jan-Jan Joubert is al so ver van Afrikanerskap soos ‘n ruimtewese uit Distrik 9 en sal beslis gekrenk voel om so getipeer te word.

Persoonlik het ek niks teen Jan-Jan nie. Trouens, ek blameer sy onderwysers wat hom nooit uit die spesiale skool moes vrygelaat het nie. Maar hy doen goeie werk by Rapport, want ek dink hy vervreem die laaste paar lesers wat die koerant nog het. Die einddoel van Jan-Jan, Liza Albrecht en al die ander zombies wat op Sondae die Afrikaanse vertaling van ANC Today aanbied, is om finaal ontslae te raak van Rapport se wit Afrikaanse lesers wat vir die koerant ‘n verleentheid is. Die langtermynplan is om Rapport en City Press saam te smelt en sodoende nog ‘n slag vir transformasie en verengelsing te slaan.

Indien enige aspirantvuurvlooie dié briefie lees: moenie Mediapark in Kingsway met die SAUK-gebou daar oorkant verwar nie. Media24 sal vanself in duie stort en hoef dus nie afgebrand te word nie.

Oftewel: Moenie goeie petrol mors nie. Hou ‘n bietjie vir jou motor ook.

Jan-Jan Joubert verbly hom oor Sasco se Kovsie-oorwinning

Posted by Dan Roodt | Briewe en polemieke | Maandag 31 Augustus 2009 9:21 am

Jan-Jan Joubert het het hom al weer in gister se Rapport oor Sasco se oorwinning in die studenteraadsverkiesing verbly. Ek het die volgende kommentaar gelewer,

As Afrikaners verloor, is dit altyd goed, 30/08/2009, Dan Roodt
‘n Mens kan sien Jan-Jan voel sommer goed oor Sasco gewen het. As Afrikaners verloor, is dit mos altyd goed, nie waar nie, Jan-Jan? “Soos dit mos in ons land hoort.”

wat ‘n ander leser laat mymer het dat Rapport se redaksie my weer behoort toe te laat om in rubriek in die koerant te skryf:

Voorstel aan Redaksie, 30/08/2009, Hennie
Gegewe pers vryheid in SA en die voordele van gebalanseerde rubrieke, versoek ek dat julle weer vir Dan Roodt ‘n rubriek gee. Met Kombuis, Maarman en JJ hierbo aan die een kant van die spektrum en Roodt aan die ander kant, dink ek nogal dit sou ‘n goeie balans vorm. Indien sekere mense wel van tyd tot tyd aanstoot neem oor Roodt se sienings, is dit in elke geval goeie publisiteit vir die koerant. Ek glo die meerderheid oud-Natte lede is te besig om te “survive” in die nuwe SA om om te gee. Verder is die AB besig om hulself moreel te probeer “revive”, so ek glo hulle sal te besig wees om notisie te neem. In kort, die era van staats gesteunde media en PW wat voorskryf is mos nou amper 15 jaar iets van die verlede. Asseblief oorweeg my voorstel, want JJ is ‘n betaalde DA agent. So waar as vet. Ek kry sulke paniekerige onwillekeurige terugflitse na die verlede.

Hierop het ek die volgende repliek gelewer:

Rubriek in Rapport, 31/08/2009, Dan Roodt
Ek sien Hennie wil hê ek moet weer ‘n rubriek in Rapport kry, maar ek moet hom ontnugter. Hierdie Liza Albrecht wat aan Stellenbosch se linkse joernalistiekdept. geprogrammeer is, asook Jan-Jan, glo nóg aan vryheid van spraak, nóg aan oop gesprek of debat.


Hulle is nie eens naastenby liberaal nie, want die ware liberalis glo dat daar ten minste twee kante aan enige waarheid is.


Hulle is evangeliste van transformasie en die anti-wit, anti-Afrikaner-ideologie. Al gebeur Zimbabwe op hul voorstoep en al stroom Sannieshof en Kroonstad en elke dorp se riool by hul voordeur in, sal hulle nog aan ons probeer wysmaak dat Afro-demokrasie werk en dat ons net gehoorsaam aan die ANC moet bly, dan sal alles goed gaan.


Die Afrikaner se enigste hoop is om alternatiewe media op die internet te vestig, waarmee ons by Praag natuurlik al ver gevorder is. Ons moet ‘n nuwe kultuur van vrye denke en rasionele debat vestig wat uiteindelik op rasionele politieke optrede moet uitloop, nie hierdie skaapagtige navolging van die neo-koloniale resep wat oor en oor ten noorde van ons landsgrens misluk het nie.


‘n Mymering oor Afrikaanse leiers

Posted by Dan Roodt | Rubrieke | Donderdag 20 Augustus 2009 3:49 pm

Hierdie rubriek het op die ou PRAAG-webwerf verskyn in die vroeë 2000s en word weer geplaas.

‘n Mens maak partykeer rare ontdekkings op jou eie boekerak. Soms val jou oog op ‘n boek waarvan jy self vergeet het dat jy dit besit, of andersins doem ongevraagde herinneringe op as iets soos ‘n ou skooljaarblad skielik onder ‘n stapel kunsboeke uitskuif. Dit was inderdaad gister die geval met my. Ek figureer hoegenaamd nie in die betrokke jaarblad nie, want dit was die vyftigste herdenking van die skool se bestaan, en ruimte is eerder afgestaan aan die huidige hoofseun, asook hoofmeisie van die Meisieskool, en diverse Springbokke en ander BBP’s wat die skool in sy vyftigjarige bestaan opgelewer het. Juis vanweë die herdenking, bevat die jaarblad ook boodskappe van die Die Direkteur van Onderwys, die Administrateur van Transvaal, die Voorsitter van die Beheerraad, en selfs die destydse Minister van Onderwys, ene J.P. van der Spuy. Dit alles maak daarvan ‘n fassinerende tydsdokument.

Wat my nou opval is die naïewe verwagtinge wat al hierdie mense gekoester het oor die blink toekoms, nie net van die skool nie, maar ook van die Afrikaner, sy taal en sy kultuur. Prof. P.J. Nienaber, voorsitter van die Beheerraad het die volgende te sê:

“Die skool se hoeksteen is gelê deur genl. J.B.M. Hertzog. Helpmekaar bly die hoeksteen van die vormingsplek van groot staatsmanne van die toekoms, want ons is geanker in ons volk se tradisies; groot geloofsmanne, groot onderwysmanne, want ons glo in Christelike en Nasionale onderwys; groot sportmanne, want ons glo in die Romeinse leuse: ‘n gesonde gees in ‘n gesonde liggaam. In die skoolsaal is daar ‘n galery van ons seuns wat in die verlede gepresteer het; oor vyftig jaar sal die galery groter en indrukwekkender wees.”

“Groot Afrikaanse staatsmanne” wat die skool sou oplewer? Ek ken nie sulkes nie. My twee beste vriende op skool – dit was ‘n seunskool – het albei reeds geëmigreer: een is ‘n advokaat of “barrister” in Londen, en die ander ‘n reklameman in Melbourne. Daar was wel ‘n Afrikaanse akteur of twee, en ‘n aantal sakemanne, dokters, ens., maar van die staatsmanne het die skool bedroë afgekom. Dit het nou by my die volgende reeks gedagtes laat ontstaan.

As ek die wêreldvreemde optimisme van die skooljaarblad vergelyk met die moeras waarin Afrikaners tans verkeer, die pessimisme, emigrasiepraatjies en donker gedagtes oor die toekoms, dan wonder ek: wat presies het verkeerd geloop? Hoe het ons hierin beland, en waarom kon dit nie anders gewees het nie? Ek dink al maande, indien nie jare nie, oor hierdie probleem, en het al gewonder oor die strukturele probleme van die Afrikaanse kultuur, die verwydering tussen skrywers en politici, tussen die kerk en die mense, tussen wit en bruin, en watnog, maar kon tot dusver nie ‘n bevredigende antwoord vind nie.

Maar miskien is die antwoord voor die hand liggend, en staan dit geskryf in die skooljaarblad wat ek sekerlik nie in standerd sewe toe dit verskyn het met dieselfde insig as nou kon lees nie. Dit het naamlik te make met die idee dat ‘n skool, of dan ‘n gemeenskap in die breër sin, “staatsmanne” moet oplewer.

Ek weet dat daar onlangs al beweer is dat die gebrek aan leierskap onder Afrikaners tans ‘n voordeel is omdat dit hulle sal vrywaar van verdere politieke foute, maar hierdie logika is myns insiens foutief. As jy klaar politieke foutiewe gemaak het as gevolg van swak leierskap, dan het jy soveel te meer beter mense nodig om die gevolge daarvan te hanteer.

Met al die sportfoto’s in die jaarblad van Springbokke wat die skool opgelewer het, en someer, kon ek ook nie help om te dink dat ‘n klein gemeenskap soos dié van Afrikaanssprekendes kwalik gouemedalje-wenners by die Olimpiese Spele gaan oplewer op dieselfde skaal as byvoorbeeld Amerika nie. En soos daar atletiekkampioene is wat slegs af en toe verskyn, so is daar “politieke kampioene” of staatsmanne in die taal van P.J. Nienaber wat nie so klokslag verskyn as wat hy dit sou wou hê nie. My ou skool het hulle nie opgelewer nie, en ook nie Afrikanerdom as sodanig nie. In elk geval nie in die onlangse tyd nie.

In baie opsigte is die politieke spel ook maar ‘n kompetisie teen mededingers, en as jy nie die regte kaptein en spanlede het nie, daardie grootkampioene wat die medaljes kan inpalm nie, dan kom jy maar bedroë daarvan af. In my tyd was my ou skool die kampioenskool op baie gebiede in Johannesburg en die “Sentraal-rand” soos dit genoem is, en ons kon ons skaars indink hoe dit moet voel om by die byeenkomste laaste te eindig met net ‘n paar punte op die telbord. Tog was daar sulke skole wat altyd laaste geëindig het.

Sedertdien het Afrikaanssprekendes natuurlik gewoond daaraan geraak om laaste te eindig in politieke kompetisies in Suid-Afrika. Geen groep word daagliks meer vertrap en verguis as juis hulle nie. Hul taal en geskiedenis, hul skole, hul tradisies, hul bates, noem maar op, is alles in die visier van die maghebber. Al waaraan hulle kan dink om hieraan te ontkom, is om te emigreer of om Engels te word.

Dit was egter nie altyd so nie. In W.A. de Klerk se boek wat ongelukkig in Engels geskryf is, The puritans in Africa, en wat ek vryelik kan aanbeveel as waarskynlik die beste oorsigtelike geskiedenis van die Afrikaner wat daar tot dusver geskryf is, noem hy die “tydvak van die generaals” ná die Tweede Vryheidsoorlog. Toe het ‘n hele aantal talentvolle leiers die onmoontlike reggekry en ‘n verslane en verarmde groep mense weer laat opstaan, en ‘n entente bewerkstellig met die magtige Britse Ryk om darem vir hulle ruimte te laat in Suid-Afrika. Danksy die genialiteit van Smuts, asook Louis Botha, en die bydrae van Hertzog, het Afrikaners polities gedomineer vir byna die hele twintigste eeu in Suid-Afrika. Hulle het hierdie land geskep. Sommige sou beweer dit was ‘n rampspoedige oorheersing, maar alles is relatief. Vergeleke met die res van Afrika waar die Britse, Franse, Belgiese en Portugese kolonialisme veel droewiger nalatenskappe gebaar het, is ons steeds uitstekend daaraan toe.

My ou skool is in die tyd van Smuts en Hertzog opgerig, die eerste Afrikaanse hoërskool in Johannesburg. Oor die afgelope tien jaar het dit blykbaar allerlei krisisse beleef, en is nou geprivatiseer en, in terme van getalle, slegs ‘n skadu van sy vorige self. Die Meisieskool het verengels en staan nou bekend as die Rand Girls’ High School. Omdat ek skool gehaat het, sal lesers my al hierdie skynbaar irrelevante inligting vergewe, maar dit behoort duidelik te wees waarop ek afstuur. Die generaals, wat gelouter uit die oorlog tevoorskyn gekom het, kon hierdie heropstandingsbeweging aanvoer, sodat dit na alle vlakke toe uitgekring het, ook na skole en ander instellings.

Ek hou allermins van die term “leierskap” omdat dit so ‘n geurtjie het van menslike hulpbronnekonsultante wat seminare vir maatskappye organiseer. Nietemin is leierskap, of gebrek daaraan, die sleutel om die insinking in Afrikaans te verstaan, en die swak skikking van 1994 wat sedertdien ‘n albatros om ons nek geword het, is bloot die simptoom daarvan, nie die ware oorsaak van ons probleme nie.

Wat is die eienskappe van ‘n groot leier, van ‘n “staatsman” soos die skooljaarblad sou sê? Ek dink dit wissel soos wat omstandighede verander. In tye van oorlog moet mense uiteraard sterk en daadkragtige leiers hê wat ook strategies en militêr kan dink. Te veel daarvan, iemand soos Napoleon byvoorbeeld, kan ook weer sy eie probleem skep. Dit gaan om die “konjunktuur” of tydsgewrig waarin ‘n mens jou bevind. Ek sal nou die eienskappe skets van wat ‘n Afrikaanse leier vandag behoort te hê, dog vergun my nog ‘n opmerking oor die leiers van die twintigste eeu.

Myns insiens was die enigste twee politieke leiers wat iets beteken het in die twintigste eeu onder Afrikaners Smuts en Verwoerd, met Hertzog as ‘n buiteperd. (Miskien voel ek bloot genoop om sy naam te noem omdat hy my ou skool se hoeksteen gelê het; daar is sprake dat die gebou nou na ongeveer tagtig jaar of so afgebreek gaan word omdat dit te naby aan die vervallende middestad van Johannesburg is.)

Smuts was by verre die mees briljante politieke figuur wat Suid-Afrika nog opgelewer het, maar ook hy het fundamentele foute begaan. Ek dink dat enige politieke leier terugskouend foute begaan, maar uiteindelik hang dit van ander af om daardie foute om te keer of in voordele te omskep. Een van Smuts se grootste foute was om nie te kan insien dat Afrikaans die potensiaal het om in ‘n volwaardige kultuurtaal te ontwikkel nie; daarom het hy in Engels geskryf. Dit is al iets van ‘n gemeenplaas om dit nog te noem, maar hy is so verlei deur sy toenemende internasionale statuur en aansien (Kanselier van Cambridge, asook aanvoerder van die Geallieerde Lugmag tydens die Tweede Wêreldoorlog, meen ek, en een van die stigters van die VN) dat hy sy oog van die bal afgehaal het en die 1948-verkiesing verloor het teen ‘n veel mindere figuur, D.F. Malan. Gestel Smuts het vír Afrikaans gekies en die soort reaksionêre Afrikaner-nasionalisme van die NP koudgesit met ‘n kosmopolitiese, verdraagsame en ekspansiewe Afrikaansheid? Hoe anders sou alles nie verloop het nie! Nie net sou die Kaap Hollands gewees het nie, Suid-Afrika sou heel waarskynlik vandag Afrikaans gewees het, in plaas van Engels.

Die tweede Afrikaanse figuur wat uitstaan, is natuurlik Verwoerd. Vandag word hy allerweë afgekraak as ‘n fascis, maar ek meen diegene is verkeerd. Verwoerd was sekerlik ‘n radikale denker, en wou Suid-Afrika omvorm na sy meesterplan, maar soms is radikalisme nodig. In die sewentigerjare was Engeland byna op haar knieë, maar die radikalisme van ‘n Margaret Thatcher het die plek van ondergang gered, en vandag is dit een van die wêreld se welvarendste lande. Dit het moed en oortuiging gekos om dit reg te kry, en sy is insgelyks verguis en is steeds geen gewilde figuur nie, dog elke juppie in Londen wat vandag in ‘n Porsche rondry kan sy sterre dank dat sy op die toneel verskyn het in ‘n tyd toe Engeland se toekoms meer na dié van ‘n Portugal, Wes-Europa se armste land, gelyk het as na die Engeland van vandag.

‘n Kwessie wat almal sekerlik intrigeer, is wat sou gebeur het indien Verwoerd langer geleef het? Vanuit ANC-geledere word sy sluipmoord gesien as die begin van die einde van apartheid, en dus as die insident wat uiteindelik die huidige bewind op die troon sou plaas, wat ietwat simplisties is. Nietemin is daar tog ‘n element van waarheid daarin in dié opsig dat Verwoerd ‘n uiters talentvolle, sommige beweer selfs briljante, man was wat dalk anders sou gereageer het op internasionale druk, die Soweto-onluste, en die daaropvolgende gebeure in Suid-Afrika as sy opvolgers. Waarskynlik sou hy insgelyks met hervormings begin het, maar met sy kenmerkende radikalisme sou hy moontlik die landkaart nog verder verander het en die uiteindelike eenheidstaat vir goed afgeweer het. Met Vorster en P.W. Botha het die Afrikaanse politieke leierskap reeds sy laagtepunt bereik, en die klein bang mannetjie De Klerk was bloot die laaste in ‘n reeks van patetiese figure wat so min van die wêreld en veral van hul politieke vyande verstaan het, dat hulle uiteindelik in ‘n drukgang geplaas is waarvan die einde voorspelbaar was. Die post-Verwoerdiaanse tydvak was besonder kompleks met elemente van die Koue Oorlog in die vorm van Kubaanse, Russiese en Oos-Duitse teenwoordigheid in suidelike Afrika, die internasionale afkeer aan apartheid, verdere dekolonisering in die res van Afrika en ‘n gepaardgaande kulturele relatiwisme in die Weste. In Afrikaans self was daar ‘n opwindende moderniseringproses aan die gang met die Sestigerbeweging, ‘n bloeiende filmbedryf, en die opkoms van die “burgerstand” waarvan W.A. de Klerk praat. Voeg daarby nog die stedelike terreur en onrus van die tagtigerjare, iets van ‘n burgeroorlog in Natal tussen die ANC en Inkatha waarin 20 000 mense dood is, en dit is ‘n pot-pourri van giftige elemente wat selfs ‘n groot figuur sou kon laat struikel, wat nog te sê die drie dwerge Vorster, Botha en De Klerk. Nou sit ons natuurlik met die spreekwoordelike gebakte pere.

Dit is verstaanbaar dat baie Afrikaners – en hulle is nie net regses wat “nee” gestem het in die referendum nie – De Klerk met wrewel bejeën, want op ‘n manier het hy hulle in ‘n erger posisie geplaas as wat hulle militêr oorwin sou gewees het. Trouens, as ‘n mens luister na die ANC-retoriek, dan wás dit ‘n militêre oorwinning en nie slegs ‘n “onderhandelde revolusie” soos Alistair Sparks dit gestel het nie. Om uit ‘n neerlaag op te staan, is altyd ‘n baie moeilike situasie, en ‘n mens vra jou af of die Duitsers sonder Konrad Adenauer weer hul voormalige plek in die wêreld sou kon ingeneem het.

Min kon die bydraers tot my ou skooljaarblad vermoed dat die rooskleurige toekoms wat hulle vir Afrikaans en Afrikaners in die vooruitsig gestel het, binne twintig jaar sou eindig in ‘n de facto-neerlaag waar ons nou nog sit met “oorlogskuld” in die vorm van ongespesifiseerde “vergoeding” wat vir apartheid betaal moet word. Moreel en polities is ons blykbaar skadeloos gestel, en kan ons bloot, in die woorde van die Broederbond en van Ken Owen, “onsself nuttig maak vir die meerderheid”.

Wat sou ‘n meer versiende leier gemaak het in De Klerk se situasie tydens die vroeë negentigs? Met die voordeel van terugskouing is dit altyd makliker, maar myns insiens moes die grootskeepse vrylatings in 1991 en 1992 veel later plaasgevind het, en moes die ANC/SAKP eers ideologies vernietig gewees het met die ongelooflike meevaller van die ineenstorting van die Oosbloklande. Die ANC sou binne ‘n paar jaar al sy logistieke en geldelike steun uit daardie oord kwyt gewees het, en met sy tande getrek, sou hy so mak soos ‘n lammetjie om die onderhandelingstafel kom sit het. Samehangend hiermee moes die destabilisering van die tuislande en die res van die gewelddadige konflik in swart woonbuurtes en in Kwazulu-Natal nooit toegelaat gewees het nie, en die ongelooflike munt wat die ANC uit Boipatong geslaan het, is in retrospektief verbysterend, want agterna het De Klerk en sy segsman Roelf Meyer eintlik oorgegee in ‘n situasie wat Z.B. du Toit tereg dié van “Boere sonder planne” genoem het.

Die ergste by verre was egter die intellektuele onopgewassenheid van De Klerk en die res van die NP’s. Hulle het hoegenaamd nie die ander kant verstaan nie, terwyl hulle clichés wat oor jare geen ontwikkeling ondergaan het nie, met die hulp van die plaaslike en internasionale media van die tafel gevee is, en hulle voor die fait accompli geplaas is van die eenheidstaat en “wenner vat als”. En is die wenner nie net besig om als te vat nie!

Die feit dat ons vandag soos kabouters op die internet dinge soos PRAAG aan die gang moet hou, dat daar misdaad en plaasmoorde is, dat plekname verander, dat plaaslike owerhede binnekort allerlei onheilige dinge gaan begin aanvang met eiendomsbelasting, dat mense emigreer, ens., is alles te wyte aan die erbarmlike strategiese foute van De Klerk en sy trawante. Boetman is die bliksem in, en hy praat vir ons almal.

Dog gedane sake het geen keer. Die slag is gelewer en Afrikaanse belange het die onderspit gedelf. Die uitdaging is om vanuit die situasie van ‘n de facto-neerlaag verder te gaan, en weer op te staan soos dit al voorheen gedoen is. Maar sonder leierskap – om nou weer die Menslike Hulpbronnemense se gunstelingwoord te gebruik – gaan dit nie moontlik wees nie.

Ná die Franko-Pruisiese oorlog van 1870 toe sy ‘n vernederende neerlaag teen die uitgeslape Bismarck gely het, was ‘n groot land soos Frankryk ook blykbaar in ‘n toestand van algehele skok en ellende, selfvertwyfeling, werkersoproer, ekonomiese stagnasie wat eers ongeveer ‘n dekade of twee later herstel. Die herstel sou nooit kon plaasvind indien ‘n aanvanklik onbekende advokaat by name Léon Gambetta nie op die toneel verskyn het en nuwe lewe in die Franse politiek geblaas het nie. Hy het waaghalsig uit die hande van die Pruise ontsnap in ‘n ballon, en soos ‘n ware bittereinder nooit die Franse kapitulasie aanvaar nie. Hy het Franse eenheid voorgestaan, en ná 1871 gehelp om die Derde Republiek tot stand te bring. As ek so tuur na die horison, dan sien ek nie enigeen wat vir Afrikaans en die Afrikanerdom ‘n Gambetta kan wees in hierdie tye nie.

Wat van Tony Leon en die DA? Ek is bevrees as iemand wat saam met Tony gestudeer het, saam klasgedraf het in staatsleer, saam op die studenteraad gedien het, en by al die agting wat ek het vir sy bedrewenheid as professionele politikus, kan ek hom nie in hierdie rol sien nie. Buitendien dink ek nie hy het die nodige aanvoeling vir die Afrikaanse geskiedenis nie, vir die verborge vonke van grootsheid daarin wat net aangeblaas moet word om weer in ‘n vuur uit te slaan nie. Die DA is myns insiens ‘n soort portmanteau-party, vir al die mense sonder ‘n party. Wie anders is daar? Die AB, BMW en ander reste van Afrikanerdom se Era van Middelmatigheid? Nee wat, ek is bevrees hulle vind dit al moeilik om by te bly in hul rol as skoothondjies vir mnr. Mbeki, en om al die nuwe slagspreuke van die base aan te leer, dus sal enigiets meer hulle na prozac laat gryp.

Ek wil liewer nie eens ‘n sekere onlangse NP-leier se naam noem wat deesdae optree as ‘n soort tweede-in-bevel in die DA nie, en af en toe oor die radio gehoor kan word as hy sekere eenvoudige idees vanuit die ANC-kamp oor “nasiebou” en dergelike herhaal asof hy hulle self uitgedink het nie. In polities korrekte kringe sou mens seker die opstellers van die Tuiste-vir-almal-skuldbelydenis ingesluit kon hoor binne die beskikbare universum van Afrikaanse leiers, dog hul enigste politieke oplossing sou wees dat ons ons moet neerlê by die wil van ons oorheersers. Op ‘n manier het hulle hul reeds versoen met die neerlaag en afskeid geneem van die Afrikaanse geskiedenis as synde “besmet” en “immoreel”. Met hulle kan ons seker wees dat ons van die wal in die sloot sal beland. Wat van die bruines? Wel, ek sou wou hoop dat hulle minder deurtrek is van Calvinistiese skuldmanie en dalk groter helderheid aan die dag sou kon lê, maar ek is bevrees die huidige burgemeester van Kaapstad beïndruk my kwalik as ‘n tweede Jan Smuts.

Wat van die sakegemeenskap, wat hulle ook taamlik gereeld met die politiek bemoei? Ek twyfel of sakemense gewoonlik die kwessies goed verstaan. Hulle volg eerder ‘n politieke rigting as wat hulle dit skep. Dieselfde bedrywe wat onder apartheid wapens vir die Weermag vervaardig het, is nou aktief in swart bemagtigingsinisiatiewe met ANC-mense op hul direksies. Uiteindelik is ‘n sakeman ‘n huursoldaat; wat tel is die wins en verlies, niks meer, niks minder nie. So ‘n persoon sou nooit die gevaarlike en buitensporige arena van die Suid-Afrikaanse politiek kon betree en nie binnekort fyngemaal daaruit kom nie. Of hy sal swig die eerste keer as iemand vir hom sê, “dit sou te veel geld kos”.

By my kennelik oorsigtelike en waarskynlik onvolledige lees van die Afrikaanse geskiedenis, kan ek nie dink aan ‘n tyd toe hierdie groep mense so volslae leierloos was nie. Dit is nie eens ‘n geval dat hulle oor swak leiers beskik nie, hulle hét nie leiers nie. Desnieteenstaande was daar op geen ander stadium so ‘n intense behoefte aan verbeeldingryke, intelligente, en waagmoedige leierskap as juis nou nie. Om uit die huidige verknorsing te kom, is miskien die grootste uitdaging wat daar nog ooit in hierdie land aan Afrikaanssprekendes gestel is. Dit gaan nie vanself gebeur nie, en hoe langer dit uitgestel word, hoe moeiliker gaan dit wees.

Die gemeenplasige opvatting van ‘n leier in Afrikaans as synde een of ander Messiasfiguur is miskien deel van die probleem. Dit is nie nodig om ‘n Moses te wees nie, net ‘n Gambetta of ‘n Smuts. Gambetta was blykbaar ‘n goeie orator, soos baie Franse leiers, maar Smuts was sover ek kan onthou geen goeie spreker nie. Met sy vlymskerp verstand en begrip van sake kon hy egter die juiste analise doen en deur subtiele uitoefening van mag die gewenste resultate verkry. Waarskynlik het sy Cambridge-opvoeding ook gehelp, want dit het hom ‘n sekere gesofistikeerde allure gegee waarsonder staatsmanskap, om nou weer saam met die jaarblad te praat, nie moontlik is nie. Die feit dat die burgemeester van Kaapstad dit kortkom, maak dat hy waarskynlik nooit sal kan aspireer na groter dinge nie. Ook Vorster, Botha, en De Klerk, die dwerglike driemanskap, het ‘n sekere “kru” aanskyn gehad wat hulle onbeholpe laat voorkom het. Jasser Arafat kon die wêreld en selfs die ANC oortuig van die noodsaaklikheid van tuislande; P.W. Botha nie. Waarby kom dit? Daar is subtiele eienskappe aan leierskap wat ook met voorkoms, ‘n sekere styl, ens. te make het. As Eugène TerreBlanche homself ‘n Afrikaner noem, takel dit die begrip af; as Van Zyl Slabbert dit doen, is dit min of meer neutraal. Ons het iemand nodig wat respek by mense kan afdwing as hy die woord gebruik.

En dan uiteindelik, amper ‘n bysaak, maar soos op alle gebiede van menslike optrede kan niks daarsonder nie, moet ‘n leier ook oor kennis beskik. In Amerika of Europa kan hy of sy wegkom met glimlag-vir-die-kameras-en-vra-maar-vir-jou-gehuurde-konsultant as dit oor iets moeiliks gaan, maar in ‘n land soos Suid-Afrika met die graad van politieke risiko wat hier bestaan, moet so ‘n persoon liefs nogal ingelig wees oor wêreldsake, oor die ekonomie, oor geskiedenis en veral die denkwyse van sy opponente. Dit sou beteken dat hy belese sou moes wees in Karl Marx, Kwame Nkrumah en W.E.B Dubois, asook Amerikaanse rasseteorie en watnog. Kortom, so ‘n persoon moet liefs hoogs gekultiveerd wees in die ware sin van die woord. ‘n onlangse Europese politikus wat hierdie aspek van leierskap volmaak verpersoonlik het, was natuurlik François Mitterand. Ook hy het baie foute gemaak, en feitlik niks van ekonomie verstaan nie, maar sy onbesproke kennis het hom ‘n gedugte leier gemaak.

Gegewe die agteruitgang van die universiteite, verlaging in standaarde, ens., is kultuur in die breë sin van die woord, dit wil sê as “verworwe kennis” deesdae so skaars soos hoendertande. Daar is in elk geval geen kursus wat mens kan gaan volg in “die leiersprofessie vir klein en oorwonne volke” nie. Dit is iets wat byna mirakelagtig uit die gene van die mense self moet verskyn.

Ek blaai maar deur my jaarblad en verwonder my aan al die skoon en hoopvolle gesigte. En ek tuur na die horison… As ons net nie so lank hoef te wag dat ons al dermate uit ons geboorteland uitgewerk is dat ons die plek vanuit die see sal moet inneem en Afrikaans soos Wallies of Hebreeus weer uit grammatikaboeke sal moet laat herleef nie.

Volgende Bladsy »