Soos wat die onderdrukking van Afrikaans onder die toenemend totalitêre ANC-bestel met sy “demonokrasie” toegeneem het, het verskeie Afrikaanse organisasies en individue spontaan begin om 14 Augustus as ‘n belangrike datum op die Afrikaanse en nasionale kalender te gedenk.

Vir diegene van my geslag wat in die ou tweetalige Suid-Afrika grootgeword het – en wat eintlik ‘n model vir taalbillikheid was, gegewe dat elke tuislandregering ook ‘n swart streekstaal kon bevorder – het die Engelse brander wat sedert 1994 oor die land gebreek het as ‘n groot skok gekom.

Vandag swyg die regime se media in Afrikaans en veral natuurlik in Engels oor 14 Augustus en die wonderbaarlike verhaal van enkele Afrikaners wat op dié datum in 1875 die besluit geneem het om die wêreld se jongste standaardtaal te begin “skryf soos jy praat”.

Die feit dat hulle hulself die “Patriotbeweging” genoem het, het ook geslaan op die sterk Republikeinse opwelling wat in die 1790s onder Kaapse Afrikaners plaasgevind het, toe daar insgelyks ‘n politieke Patriotbeweging bestaan het.

Die mate waartoe die geskiedenis hom, veral op taalgebied, in Suid-Afrika herhaal, is eenvoudig verstommend. Terwyl taalregte en taalgelykheid ná Hertzog se taalwet van 1925 in die land byna as ‘n gegewe beskou is, het ons in ons tyd weereens die byna kolonialistiese arrogansie van Engelse jingoïsme gesmaak.

Net soos in die verlede en veral die 1940s toe verengelsde Afrikaners die sterkste voorstanders van verengelsing was, beskik ons vandag oor sogenaamde “stryders vir meertaligheid” wat Afrikaans wil marginaliseer en uiteindelik tot ‘n stukkie ignoreerbare folklore wil verskraal. Tereg is sulke mense, waaronder die magtige bruin of “swart” akademici – soos hulle verkies om hulself te noem – in hul vername poste aan voorheen Afrikaanse universiteite as Trojaanse perde bestempel wat die uitwissing van Afrikaans met hul mooiklinkende gemeenplase wil verhaas.

Gister skryf prof. Jaap Steyn in Die Volksblad ‘n waar woord teenoor juis een van die Trojaanse perde, die Afrikaner- en Afrikaanshater Jonathan Jansen wat teen die “taalhouding van Afrikaners” uitgevaar het: “Jansen praat van die “afdwing” van Afrikaans, maar geen taal is in ons geskiedenis in so ’n groot mate afgedwing as Engels in die afgelope 200 jaar nie – veral nou weer in die laaste vyftien jaar.”

Dat Engels vandag in Suid-Afrika afgedwing word, so te sê met wapengeweld, is ‘n feit. Sowel die staat- as die korporatiewe sektor ly aan geheueverlies oor die feit dat Afrikaans bestaan. Taalstryders wat bloot logiese vrae oor die illusie dat Suid-Afrika ‘n Engelstalige land sou wees, vra, word deur die SAUK en die korporatiewe media doodgeswyg, gesensureer of belaster.

Vandaar die feit dat ‘n “nie-Afrikaanssprekende” soos Jansen vandag as die buikspreker en gelukbringer van fascistiese Engelsheid in Suid-Afrika optree.

Afrikaners, asook daardie tweedetaalsprekers of selfs vreemdelinge wat met ons onregverdige en ongelyke stryd meegevoel het, sal moet besef dat ons voortaan veel harder teen ‘n magtige en ongenaakbare vyand sal moet veg.

Gegewe die volslae vertrapping van ons taalregte en die graad van etniese suiwering wat daar reeds teen Afrikaners toegepas word, hetsy in die sin dat ons vanuit ons eie instellings geweer word, hetsy in ‘n letterlike sin waar gruwelike moorde en verkragtings teen ons gepleeg word, is die natuurreg voortaan aan ons kant.

Ons het die reg om ons teen Engelse taalaggressie te verdedig. En al moet dit uiteindelik uitloop op meer radikale optrede soos die afbrand van Engelse skole, net soos wat die pro-Britse swartes van Johannesburg teen Afrikaans beswaar gemaak het deur hul eie skole af te brand, mag ons nie nou tou opgooi nie.

Een van die lesse van 14 Augustus is dat ‘n Gideonsbende in 1875 – teen die hoon en bespotting wat hulle van die destydse Kaapse burgery ontvang het – die strydvlag vir Afrikaans opgeneem het en uiteindelik geseëvier het. Die aantal mense wat vandag Standaardafrikaans liefhet en wil bewaar, is moontlik nie veel groter as in 1875 nie. Hulle verteenwoordig egter die room van ons kultuur en van ons volk.

Dit het tyd geword dat ons die SAUK-TV en KykNet met hul lagwekkende en dom Kreools afskakel en televisielisensies begin boikot. Dis ook hoog tyd dat ons ons onderdrukte, maar steeds aristokratiese en voortreflike taal met skokkende welsprekendheid begin praat, skryf en op die mure begin verf.

Die Britse Ryk kon Afrikaans nie doodmaak nie. Die Nguni-ryk en hul verteenwoordigers vanuit die Engelstalige Ooskus van die land gaan dit ook nie regkry nie.

Solank as wat daar nog “regte Afrikaners” met “Afrikaanse harte” bestaan.

Boekmerk by:

Hoewel die bruin bevolking van Suid-Afrika oor die laagste deelname aan tersiêre onderrig beskik, is hul besetting van rektorsposte die hoogste, veral as dit by voorheen Afrikaanse universiteite kom. Met die aanstelling van prof. Cheryl de la Rey as rektor van die UP, beskik vier uit die vyf “histories Afrikaanse universiteite” oor bruin of kleurlingrektore.

Boekmerk by:

‘n Mooi Afrikaanse stem is darem maar mooi om na te luister en daar was soveel omroepers wat beide wel ter tale en melodieus van stem was in die verlede dat mens kwalik al die name kan opnoem.

Die koms van ‘n klassieke radiostasie aan die Rand, wat deur Eon de Vos begin is, was aanvanklik vir my ‘n welkome briesie tussen die al hoe meer primitiewe klanke wat van die popstasies uitgesaai is. Trouens, stasies soos Hoëveld en Jakaranda wat voorheen ook ander programme gehad het, het verval in stereotiepe rioolpype vir die jongste Amerikaanse musiek wat lank nie meer deur witmense gemaak word nie en waarna niemand sonder voorsate iewers uit die Nigerdelta langer as tien minute kan luister nie.

Terloops, vir gereelde lesers van hierdie woernaal wat dalk deur die Engelse datums en programopskrifte geïrriteer kon gewees het: gisteraand het ek en Albertus Kleingeld, PRAAG se webmeester, Wordpress hier sover doenlik verafrikaans. Eers het ek ‘n half voltooide Afrikaanse taalpak vir Wordpress op die internet gevind en daarna het Albertus sommer die kieslys op die voorblad insgelyks verafrikaans.

As mens nou al die klippies in die Classic-FM-skoen, wat jou op die duur rasend maak, moet begin opnoem, dan is die feit dat die stasie uitsluitlik Ingels is seker nommer een. Wat weet Engelse in Suid-Afrika van klassieke musiek af? Waarskynlik is meer as die helfte van Classic FM se luisteraars Afrikaners, maar ons kry steeds ‘n streng Engelse dieet oor die lug. En by al hul pogings om pretensieus te klink, kry die C lassic-FM-0mroepers dan gewoonlik die uitspraak van Duitse, Franse en Italiaanse name en terme verkeerd!

Julia Burger, wat ‘n gewone “Burger” is, soos in Schalk Burger, maak van haar eie van iets soos “Bûghuh”, maar ek veronderstel in die soort koloniale benoudheid van Classic FM sal ‘n Afrikaanse van kwalik geduld word.

Nie net is die stasie se nuus uiters swak nie en word belangrike nuusstories daagliks uitgelaat nie, maar die mense wat dit lees klink asof hulle laas ‘n rieksjawaentjie in Koeala Loempoer gestoot het.

Dan is daar Mike Mills. Daar is min mense wat dit kan regkry om jou met sy onnosele, aangeplakte vriendelikheid so te irriteer dat jy hom graag oor die eter sou wou te lyf gaan, maar Mike Mills is die swaargewigkampioen in die afdeling van afskuwelike radiomanne. Terwyl jy wag dat hulle nou nog ‘n bekende Mozart-nommertjie gaan dóódspeel soos soveel ander, is mnr. Mills land en sand besig om ‘n vakansie na die Maldives, Alaska of Maleisië, daar waar sy nuuskollegas vandaan kom, te probeer verkoop.

Classic FM het my laat besef dat klassieke musiek nie gemaak is om deur advertensies en morone soos Mills onderbreek te word nie. Trouens in ‘n oorver-kommersialiseerde wêreld, is klassieke musiek die laaste oorblywende luukse, die laaste tikkie beskaafdheid in ‘n toenemend barbaarse wêreld waar taxibestuurders vir jou toeter blaas voor jy dood gery of gestamp word en die struikrowers jou op dieselfde sorgvrye, valse toon as Mike Mills aanspreek alvorens hulle jou met ‘n AK-47 bokveld toe stuur.

Mens kan net hoop dat Mike Mills en Classic FM in die maalkolk van middelmatigheid kan verdwyn waaruit hulle soos ongekunstelde weekdiere te voorskyn gekom het.

Terwyl ek dié laaste sin skryf, sing die Maltese sopraan Miriam Gauci die beroemde aria Ebben? Ne andrò lontana uit “La Wally” van Catalani, ‘n lafenis wat Mike Mills se stem hopelik vir ewig uit my ouditiewe geheue verdryf.

Boekmerk by:

Al hoe meer mense kla oor die gebrek aan Afrikaans by banke, staatsdepartemente en natuurlik op SAL-vliegtuie. Nou die dag sien ek die voorafbetaalde sim-kaarte wat MTN verkoop. Die verpakking is in Engels, maar daarop staan: “Sotho and Zulu translation inside.” Maar geen Afrikaans nie.

Ook was ek onlangs toevallig in die Randburgse Landdroshof. Groot was my verbasing om te sien dat al die kennisgewings in die hofgebou tweetalig is: in Engels en ‘n swart taal… Weereens geen Afrikaans nie.

Ek dink nie daar is meer enige twyfel dat die staat, meer nog as die Britse koloniale staat van 60 of 150 jaar gelede, ‘n doelbewuste veldtog teen Afrikaans voer nie. Uiteindelik spruit die toestand uit politieke mag, of gebrek daaraan. Die persepsie wat die staat, groot sake en die algemene publiek van Afrikaners het, is dat hulle die politieke verloorders van Suid-Afrika is wat die verste van die politieke mag af verwyder is.

As ons dink aan ‘n soort Venn-diagram van politieke mag in die land, met ‘n al hoe kleiner area wat die sirkel van politieke mag sny, dan lyk dit waarskynlik so:

Zoeloes: ons het ‘n Zoeloepresident

Xhosas: hulle speel steeds ‘n groot rol in die ANC

Sotho’s: hulle beheer die Vrystaat en Suid- en Noord-Sotho word in die binneland gepraat waar die ANC nie kan bekostig om hulle heeltemal te vervreem nie.

Engelse: hulle behou hul kulturele, ekonomiese en ideologiese bande met die Anglo-Amerikaanse empaaier, daarom domineer Engels in Suid-Afrika. ‘n Aanval op Engelse of Engels sou gesien word as ‘n aanval op Brittanje en die VSA.

Kleurlinge: hulle is die meerderheidsbevolking in die Wes- en Noord-Kaap, dus het Kreools-Afrikaans ‘n bestaansreg soos ons dit op Sewendelaan op TV aantref. In baie opsigte het die “Kaapse” aksent die standaardaksent op RSG geword.

Afrikaners: ons is doelbewus van die politieke mag uitgesluit en waar ons oor getalle beskik, soos in die Pretoriadistrik of die Oos- en Wesrand, is die munisipale afbakenings so gemaak dat ons orals in die minderheid verkeer en oorheers word. Daar woon 700 000 Afrikaners in en rondom Pretoria; nietemin sien mens byna nêren Afrikaans nie. Sowel Tukkies as UNISA is grotendeels verengels en binne vyf jaar sal daar feitlik geen Afrikaans meer aan daardie instellings gedoseer word nie. Afhangend van die uitslag van die grondwetlike hofsaak oor Ermelo-hoërskool, mag Afrikaanse hoërskole ook binnekort van buite deur die onderwysdepartemente oorgeneem en verengels word.

Die enigste gebiede waar Afrikaans nog te siene is of gehoor word, is dié wat aan staatsbeheer of beheer deur groot maatskappye ontkom, soos die Afrikaanse musiek, gemeenskapsradiostasies en die internet. Ek weet nie of daar ‘n groot toekoms vir die Afrikaanse koerante is nie, want hulle gaan vir seker – soos die Afrikaanse universiteite – getransformeer word en sal stadig maar seker na Engels oorslaan. Daar verskyn reeds Engelse advertensiebylaes by die Afrikaanse koerante en ons kan sien hoe Die Burger en Rapport se redaksionele standpunte oor Afrikaans toenemend ooreenkom met dié van die rektor van Stellenbosch, naamlik dat “eentalig-Afrikaanse instellings ‘n mite is”. Indien daar nie meer plek vir eentalig-Afrikaanse universiteite of skole is nie, waarom sal eentalig-Afrikaanse koerante nog verdra word?

Trouens, was dit nie vir die internet nie, het Afrikaans al so te sê uit die openbaar verdwyn. Ons moet in gedagte hou dat die huidige taalstryd hoofsaaklik op die internet gevoer word. Diegene wat ten gunste van “die mite van eentalig-Afrikaanse instellings” is, word sistematies gesensureer deur die tradisionele media, sowel die gedrukte media as radio en TV – met die uitsondering van enkele gemeenskapsradiostasies. Die druk wat daar vanuit die internet toegepas word, veroorsaak egter dat die verengelsingsproses stadiger verloop as wat andersins die geval sou gewees het.

Indien enigiemand in 1994 sou voorspel het dat Afrikaans binne 15 jaar tot dieselfde vlak as die swart minderheidstale soos Venda of Tsonga gereduseer sou word, sou so ‘n persoon as ‘n regse doemproefeet uitgeskel gewees het. Nietemin ervaar ons tans die doodsnikke van Afrikaans as kultuurtaal en wetenskapsmedium. Die oorgrootte meerderheid Afrikaners onder 30 en veral dié wat ná 1994 hul skoolopleiding ontvang het, kan nie meer ingewikkelde begrippe in Afrikaans oordra nie. Eintlik verkeer hulle in ‘n fase van oorgangstweetaligheid waar hulle woordeskat toenemend Engels en slegs die sintaksis nog Afrikaans is. Hulle kinders – die volgende geslag – gaan in ‘n feitlik volledig eentalige Engelse wêreld grootword, met Engelse skole, universiteite, howe, staatsdepartemente, munisipaliteite, werkomgewings en selfs kerke.

Die NG Kerk het hom reeds teen die gedagte van taalhandhawing uitgespreek en sal lidmate bedien in die taal wat hulle verkies of wat ‘n gedeelte van die lidmate verkies. Ek weet van ten minste een NG-gemeente – een van die oudstes in die land – waar eredienste reeds in Engels plaasvind omdat die jonger lede van die gemeente, sowel as die predikant, dit so verkies. Dit rym meer met ‘n “loslitstyl” van godsdiensbelewing.

Niemand van ons wat in die goue tydvak van Afrikaans grootgeword het en dit as iets vanselfsprekends aanvaar het, sou destyds kon voorsien dat die taal in ons leeftyd sou teruggly na waar dit 150 jaar gelede was nie, waar vele mense skaam was om dit te praat en daar gelag is vir diegene wat “kitchen Dutch” as kultuurtaal wou gebruik het.

As ons eerlik is, moet ons erken dat slegs drastiese optrede Afrikaans nou van volslae ondergang kan red. As Afrikaans oor die afgelope vyftien jaar soveel veld kon verloor, hoeveel te meer gaan dit nie oor die volgende vyftien jaar wegkwyn nie?

Die Afrikaner het by ‘n kruispad gekom: óf hy moet veg vir sy kulturele (en fisieke) voortbestaan, óf hy moet maar tou opgooi en verengels of emigreer, wat op dieselfde neerkom.

Die vraag is: wil hy veg? Gemeet aan die aanloklikheid van ‘n globale verbruikersbestaan in Engels, watter waarde of bekoring hou Afrikaans, die produk van ‘n vervloeë nasionalisme van sewentig of tagtig jaar gelede, steeds vir hom in?

Aan die ander kant is dit miskien ‘n wonderwerk dat Afrikaans – wat nader aan Middel-Nederlands verwant is as Nederlands self – al soveel eeue lank oorleef en telkens soos ‘n feniks uit die as verrys.

In hierdie desperate tyd is dit waarskynlik ons enigste bron van troos en inspirasie.

Boekmerk by:

In kommentaar op ‘n rubriek van Leopold Scholtz oor die taalkwessie skryf iemand:

“Natuurlik ís daar wel deeglik diegene wat na apartheid terughunker, wat nie die verlies van mag in 1994 kan verwerk nie. Natuurlik ís daar diegene wat Afrikaans as ’n rookskerm daarvoor gebruik” skryf Leopold.
Nie diegene nie, ALMAL. En die wat bloot “onskuldig” net Afrikaans wil behou indien daar werklik sulkes sonder bymotief bestaan, sulkes behoort te weet om hieroor aan te gaan skaar jy jouself by die ou-vlag-swaaiers. WATTER wonderlike kultuurskatte sal verlore gaan as Afrikaans nie meer die TAAL is nie? gee tog ‘n lysie. Ja ek stem saam die omstandighede waaronder Afrikaans sommer uitgeboender word is afstootlik maar ja, watter waardevolle dinge gaan nou uitsterf as Afrikaans nie meer die lesingstaal op Stellenbosch is nie? In die mid-80s was al die wetenskapilke rigtings alreeds vanuit Engelse vakboeke geleer.
-prakties

Boekmerk by:

Leopold Scholtz lewer ‘n pleidooi dat taalstryders vir ‘n Afrikaanse Stellenbosch nie met “die teerkwas van apartheid” bygekom moet word nie. Nietemin is dit presies wat hy – en Dawie – doen deur te beweer dat ek “terughunker na apartheid”.

Ek was nog nooit ‘n voorstander van kleinlike segregasie nie en in my studentedae rondom 1980 het ek saam met swartes in die lokasies gekuier. Toe kon mens dit nog doen sonder om jou lewe te waag, anders as vandag. Dus verwerp ek Leopold Scholtz en Dawie se smeerveldtog teen my met die minagting wat dit verdien.
As ons egter van Afrikanerregte praat, stem ek saam met Woodrow Wilson, Hendrik Verwoerd en Jasser Arafat dat selfbeskikking vir elke volk wat dit wil hê, die enigste resep vir langtermynvrede is. Dié beginsel is ook sedert 1989 met sukses in Europa toegepas en is insgelyks vervat in die Verenigde Nasies se Universele verklaring van menseregte.

Suid-Afrika beleef tans nie net die verengelsing van al ons instellings nie, maar ook ‘n soort geestelike kolonisering deur Britse neokoloniale denke. Die Engelse taalkoeie op Stellenbosch met hul polities korrekte slagspreuke steun die tradisie wat vir ons volksmoord, Robert Mugabe en Tutu se “reënboognasie”-gedrog gegee het.

Feit is dat nege-en-negentig persent van mense wat tans die opdraande stryd vir Afrikaans voer, Afrikaners is. Die res wil ‘n nuwe taal, Meertaligheid, bevorder. Sodra iemand ‘n grammatika van Meertaligheid gepubliseer het, kan ons weer dink, maar ek dink nie ons hoef dit te ernstig op te neem nie.

Volgens die navorsing van prof. Lawrence Schlemmer onder Stellenbosse studente, toon die wit Engelse studente waarteen almal (ook Leopold Scholtz) tans uitvaar min of geen antipatie teenoor Afrikaans by Stellenbosch nie. Diegene wat ‘n Afrikaanse Stellenbosch as “rassisties” en “uitsluitend” ervaar, is juis bruin en swart studente, asook – natuurlik – die voorstanders van Meertaligheid, die nuwe taal.

Te oordeel aan sy uitsprake, voel prof. Russel Botman vere vir Afrikaans en behoort hy as rektor te bedank. Hy het reeds verwys na “die mite van Afrikaans-eentaligheid”. Op 23 Mei het hy in dié koerant verklaar: “Die universiteit se primêre groei oor die volgende tien jaar sal afkomstig wees uit die stedelike bruin studente wat oor ’n goeie beheersing van Afrikaans beskik, maar verkies om in Engels te studeer.” Hy wil ook Engelstalige swart en Indiërstudente werf.

Afrikaners word reeds 200 jaar lank deur Britte en hul meelopers verguis. Ras is die nuwe alibi vir Afrikanerhaat wat in die naam van “transformasie” bedryf word.

Boekmerk by: